มารยาทไทย อยู่ที่ไหนก็งดงาม (1)
มารยาทไทย  แสดงออกถึงความเป็นไทยที่ดีงามทางกิริยา และวาจาที่ปฏิบัติต่อกันด้วยความสุภาพอ่อนน้อม มีสัมมาคารวะ และมิตรภาพที่ดี การปลูกฝังมารยาทไทยให้เยาวชนเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง เพื่อจะได้นำไปประพฤติปฏิบัติร่วมกันอนุรักษ์ และรักษามารยาทไทยอันดีงามสืบต่อไป

มารยาทในการแสดงความเคารพ
 
                   การแสดงความเคารพสามารถการทำได้หลายวิธี เช่นการไหว้ การกราบ การคำนับ การยืน การนั่ง การเดิน เป็นต้น ซึ่งจะปฏิบัติแตกต่างกันไปตามวาระโอกาส บุคคล และสถานที่
 
การโค้งคำนับ
             เป็นการแสดงความเคารพที่นิยมใช้กันในโอกาสพเศษต่างๆ เช่นถวายความเคารพพระมหากษัตริย์ และพระบรมวงศานุวงศ์
 
การกราบ
            เป็นการแสดงความเคารพที่มักใช้กับผู้สูงกว่า เช่น พระสงฆ์ พ่อ แม่ ครู ผู้มีพระคุณที่อาวุโสกว่าและปูชนียสถานหรือปูชนียวัตถุที่ควรค่าแก่การกราบไหว้ซึ่งวิธีการกราบจะแตกต่างกันไปตามระดับของบุคคล

การไหว้
            เป็นการแดงความเคารพพื้นฐานที่สามรถใช้ได้กับบุคคลแทบทุกระดับตั้งแต่พระสงฆ์จนกระทั่งคนในระดับเดียวกันตลอดจนศาสนสถาน และรูปเคารพต่างๆ ซึ่งก้อจะมีวิธีการไหว้ที่แตกต่างกันไป

การเดิน
            มีการเดินอีกแบบหนึ่งที่เรียกว่า เดินเข่า คือนั่งคุกเข่า ตัวตรง ปลายเท้าตั้งหรือทอดราบกับพื้นก็ได้แล้วแต่ถนัด มืออยู่ข้างตัว ยกเข่าขวา-ซ้ายไปข้างหน้าหรือถอยหลังดุจใช้เท้าก้าวเดิน ช่วงก้าวพองาม ไม่ควรก้าวยาวเกินไป แขนแกว่งพองามเช่นเดียวกับการเดิน การเดินเข่านี้ใช้ในโอกาสเดินผ่านผู้ใหญ่ที่อาวุโสกว่า
 
การเดินกับผู้ใหญ่หรือเดินตามผู้ใหญ่
            ทั้งชายและหญิงปฏิบัติแบบเดียวกัน คือเดินเยื้องไปทางซ้ายหรือขวา ข้างหลังผู้ใหญ่ ห่างประมาณ ๑-๒ ฟุต พยายามอย่าทิ้งระยะห่างมาก เพราะจะไม่สะดวกต่อการสนทนาและซักถามของผู้ใหญ่ ควรเดินในลักษณะนอบน้อม ถ้าเดินในระยะใกล้ควรประสานมือไว้ข้างหน้า ถ้าผู้ใหญ่หันมาพูดด้วย ควรน้อมตัวน้อยๆ และตอบทุกคำถามอย่างชัดเจนและอ่อนหวาน

เดินสวนกับผู้ใหญ่ ควรเดินค้อมตัว   (เดินย่อเข่า ค้อมส่วนบนตั้งแต่เอวขึ้นไปเล็กน้อย มือแนบข้างลำตัว)
            การเดินค้อมตัวจะมากน้อยควรพิจารณาความมีอาวุโสของผู้ใหญ่ ถ้าเป็นทางเดินแคบๆ หรือบริเวณบันได ควรหยุดยืนให้ผู้ใหญ่ผ่านไปก่อน

เดินผ่านผู้ใหญ่
            เมื่อพบผู้ใหญ่ยืนอยู่ ควรเดินค้อมตัวลงเล็กน้อย ถ้าผู้ใหญ่นั่งอยู่บนเถ้าอี้ควรปฏิบัติดังนี้
            - ถ้าอาวุโสไม่มาก เดินเข้าใกล้พอควรแล้วเดินค้อมตัวลงเล็กน้อย ถ้ารู้จักมักคุ้นกับผู้ใหญ่ควรยกมือไหว้
            - ถ้าอาวุโสมาก ทรุดตัวลงเดินเข่า ถ้าสถานที่ไม่เหมาะสมใช้ย่อตัวก้มเดินผ่าน
            - ถ้ามีฐานันดรศักดิ์สูง ควรทรุดตัวลงคุกเข่าไหว้หรือกราบ คลานลงมือผ่านไป ถ้าสถานที่ไม่เหมาะสมกับตัวก้มเดินผ่าน ถ้าผู้ใหญ่ซักถาม นั่งพับเพียบเก็บปลายเท้าหันหน้าหาผู้ใหญ่ มือประสานไว้บนตัก เมื่อพูดคุยเสร็จแล้ว ไหว้หรือกราบอีกครั้งหนึ่งจึงคลานลงมือผ่านไปจนพ้นระยะผู้ใหญ่ ดึงตัวลุกขึ้น ไม่ต้องหันมาไหว้อีก ในกรณีที่ผู้ใหญ่มีฐานันดรศักดิ์สูงจะรู้จักหรือไม่รู้จัก ควรทำความเคารพก่อนผ่านเสมอ
 
ถ้าผู้ใหญ่นั่งราบกับพื้นควรปฏิบัติดังนี้
            ถ้ามีอาวุโสไม่มาก เดินเข้าไปใกล้พอควร คุกเข่าแล้วยกมือไหว้(ถ้าไม่รู้จักมักคุ้น ไม่ต้องไหว้) เดินเข่าผ่านไปโดยค้อมส่วนบนลงเล็กน้อย แขนทั้งสองอยู่บริเวณหน้าขาไม่แกว่ง (ถ้าจะแกว่งก็แกว่งพองาม) ถ้าผู้ใหญ่ทักทาย หันการเดินผ่านพระสงฆ์หน้าไปทางผู้ใหญ่นั่งพับเพียบเก็บปลายเท้า เมื่อพูดคุยเสร็จแล้วยกมือ ไหว้อีกครั้งหนึ่ง แล้วเดินเข่าออกไป เมื่อพ้นผู้ใหญ่จึงยันตัวลุกขึ้นเดินต่อไป

            เดินเข้าสู่ที่ชุมนุมชน เข้าสู่ที่ชุมนุมชนที่นั่งเก้าอี้ เดินอย่างสุภาพ เมื่อผ่านผู้ที่นั่งอยู่ก่อน ควรก้มตัวจะมากน้อยสุดแต่ความมีอาวุโส ข้อควรระวังคืออย่าให้เสื้อผ้าและร่างกายของเราไปกระทบผู้อื่น ไม่ควรทำเสียงดัง ด้วยการลากเก้าอี้ หรือโยกย้ายเก้าอี้ ถ้ากำหนดที่นั่งเฉพาะควรนั่งที่ที่จัดเฉพาะของตน
 
            เข้าสู่ชุมนุมชนที่นั่งกับพื้น เดินอย่างสุภาพ ก้มตัวลงเล็กน้อย ถ้าผ่านผู้ที่มีอาวุโสมากควรใช้วิธีเดินเข่า เมือเดินผ่านไปแล้ว ยืดตัวเดินอย่างธรรมดา ระวังอย่าให้เสื้อผ้าและร่างกายไปกระทบผู้อื่น